Artık bir kararnameyle resmiyet kazandı: Sağlık alanındaki eğitimlere erişim için Licence Portail Santé, 2027-2028 akademik yılının başlangıcında mevcut PASS-LAS sisteminin yerini alacak. Oldukça sıkışık bir takvim içerisinde konuya ilişkin ayrıntıların açıklanması bekleniyor.
PASS (Sağlığa Özgü Erişim Programı – Parcours d’accès spécifique santé) ve LAS (Sağlık Erişimli Lisans – Licence accès santé) sistemleri böylece altı yıl sürmüş olacak. Ancak fazla karmaşık ve anlaşılması güç bulunan bu ikili sistemin yerini, 2027-2028 akademik yılının başlangıcında tek bir erişim yolu alacak: Licence Portail Santé (Sağlık Portalı Lisansı) veya LPS.
Öğrencilere tekrar etme hakkı tanıyan bu birinci yıl programı aracılığıyla MMOPK bölümlerinin ikinci yılına geçiş yapabilecekler. 24 Ekim’de yayımlanan bir kararname, nisan ayında yapılan duyuruyu resmîleştirdi.
24 Ekim’de Yükseköğretim Bakanı Philippe Baptiste ve Sağlık Bakanı Stéphanie Rist, yaptıkları açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Basitleştirme, bir sonraki Parcoursup başvuru döneminden itibaren görülebilir hâle gelecek: Sağlık Portalı Lisansı için tek bir tercih (vœu) ve buna, ilgili disiplinlere karşılık gelen bir veya birden fazla alt tercih (sous-vœu) eşlik edecek.”
Anemf, Anepf, Anesf, Fnek ve Fage federasyonları ise 27 Ekim tarihli bir basın açıklamasında, “Uzun zamandır beklenen bu metnin yayımlanmasını ve uzun aylar süren çalışmaların ve istişarelerin sonuçlanmasını memnuniyetle karşılıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte federasyonlar, “uygulama süreci ve finansmanı konusunda dikkatli olunması gerektiğini” vurguluyor. Çünkü aşılması gereken çok sayıda zorluk bulunuyor.
Kısaca Licence Portail Santé (LPS)
| Bilgi | Ayrıntı |
|---|---|
| Başlangıç | 2027-2028 akademik yılı; PASS ve LAS sistemlerinin yerini alıyor |
| Resmî dayanak | 24 Ekim’de yayımlanan kararname |
| Parcoursup’te başvuru | Tek bir tercih (vœu) ve ilgili disiplinlere karşılık gelen bir veya birden fazla alt tercih (sous-vœu) |
| Birinci yılın yapısı | Sağlık dersleri bloğu (24–30 ECTS), başka bir üniversite disiplininin dersleri (24–30 ECTS), disiplinler arası ve aktarılabilir beceriler (6–12 ECTS) |
| Başvuru hakkı | Sağlık alanındaki eğitimlere başvurmak için iki hak; LPS’ye ilk kayıt ilk hak sayılıyor |
| Sıralamaya girme şartı | Bloklar arasında telafi (compensation) uygulanmadan en az 60 ECTS |
| PASS/LAS öğrencileri | Eğitimlerine 2028-2029 akademik yılına kadar devam edebilecek |
Licence Portail Santé programının kapsamı
LPS’nin organizasyonuna ilişkin kararname, haziran ayında yapılan duyuruları doğruluyor. Bu birinci yıl programı şu bölümlerden oluşuyor:
- Sağlık alanındaki derslerden oluşan bir blok (24 ile 30 ECTS arasında);
- Başka bir üniversite disiplinine ait derslerden oluşan bir blok (24 ile 30 ECTS arasında). Bunlar; fen bilimleri (biyoloji, fizik, kimya, matematik…), psikoloji, hukuk veya STAPS (Spor Bilimleri ve Teknikleri) gibi alanlar olabilir;
- Disiplinler arası ve aktarılabilir beceriler (6 ile 12 ECTS).
Her öğrenci, sağlık alanındaki eğitimlere başvurmak için iki başvuru hakkını koruyacak. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, “Licence Portail Santé” programına yapılan ilk kaydın ilk başvuru hakkı olarak sayılmasıdır.
Öte yandan, hâlihazırda PASS/LAS programlarına kayıtlı olan öğrenciler eğitimlerine 2028-2029 akademik yılına kadar devam edebilecekler. Nitekim üniversiteler, 2027-2028 ve 2028-2029 akademik yılları boyunca bu programların ikinci ve üçüncü sınıflarını “herhangi bir değişiklik yapmadan” sürdürmek zorunda olacaklar.
Licence Portail Santé birinci yılının değerlendirilmesi ve sonrasındaki eğitim olanakları
Licence Portail Santé programının birinci yılını başarıyla tamamlamak, öğrencilere şu imkânları sağlayacak:
- Eğitim kontenjanları dâhilinde ve sıralamadaki dereceleri yeterli olduğu takdirde tıp, eczacılık, diş hekimliği veya ebelik bölümlerine geçiş yapmak;
- Ya da kendi disiplinlerine ait lisans programlarının ikinci yılına devam etmek veya – bu yeni bir imkân olarak – hemşirelik eğitimine geçmek.
Sıralamaya dâhil edilebilmek için adayların, bloklar arasında herhangi bir telafi (compensation) uygulanmaksızın en az 60 ECTS kredisi almış olmaları gerekiyor.
Ardından, her lisans alanı içerisinde öğrenciler başarı seviyelerine göre gruplandırılarak sıralanacak.
Örneğin LPS-Hukuk programındaysanız, aynı lisans alanındaki diğer öğrencilerle birlikte sıralamaya alınacaksınız. Bu sıralamada hem sağlık derslerinden aldığınız notlar hem de hukuk derslerinden aldığınız notlar dikkate alınacak.
Daha sonra diğer disiplinlerdeki öğrencilerle de ortak bir sıralamaya dâhil edileceksiniz. Örneğin SVT (Yaşam ve Yer Bilimleri) veya STAPS öğrencileriyle birlikte değerlendirileceksiniz.
Ardından aynı başarı seviyesinde bulunan adaylar, sağlık dersleri bloğundan aldıkları notlara göre birbirlerinden ayrılacak.
Her blokta belirli bir asgari kredi miktarının doğrulanmış olması şartıyla sınıf tekrarı yapılmasına izin verilecek.
Eczacılık bölümünü hedefleyen lise mezunları için ayrılmış kontenjan bulunmayacak
Öngörülenin aksine kararname, yalnızca eczacılık alanıyla ilgilenen lise öğrencilerinin LPS kapsamında kendilerine ayrılmış özel kontenjanlara başvurmalarına izin vermiyor.
Bu durum, Eczacılık Fakülteleri Dekanları Konferansı’nda “öfkeye” ve “anlaşılmazlığa” neden oldu.
Eczacılık Fakülteleri Dekanları Konferansı Başkanı Vincent Lisowski, bu konuda şu değerlendirmede bulundu:
“Bu uygulama, diğer sağlık bölümlerine bağlanmasından bu yana ikinci bir seçenek olarak algılanan eczacılık bölümünün yeniden cazip hâle getirilmesi için bir deneme yapılmasına olanak sağlayabilirdi. Burada söz konusu olan, eczacılık alanındaki insan kaynağının geleceğidir.”
Lisowski, sektörün ihtiyaçlarının hâlihazırda bile karşılanamadığını hatırlatıyor.
Buna karşılık – ve fizyoterapi bölümü kararnamede büyük bir eksiklik olarak yer alsa da – bakanlıklar, LPS’nin “uzun vadede fizyoterapi eğitimlerine erişim yolu hâline geleceğini” doğruluyor.
Bu da STAPS ve SVT lisans programları aracılığıyla IFMK’ye (Fizyoterapi Eğitim Enstitüsü) giriş sisteminin ortadan kalkmasının öngörüldüğü anlamına geliyor.
Kararnamelerin yayımlanmasını bekleyen, henüz açıklığa kavuşmamış sorular
Paris-Saclay Üniversitesi’nde fizik öğretim görevlisi ve sağlık alanından sorumlu proje yetkilisi Ségolène Guibauld, “Reformun 2027 yılında hayata geçirilmesi kesinleşti.” diyor.
Ancak yayımlanması büyük bir beklentiyle beklenen ek kararnamelerle bazı belirsizliklerin giderilmesi gerekiyor.
Bu kararnamelerin özellikle LPS programlarının temelini oluşturacak disiplinlere ait lisans programlarının listesini belirlemesi gerekiyor.
Bu konu oldukça önemli çünkü her üniversite, daha sonra kendi eğitim programı teklifini oluşturma konusunda belirli bir serbestliğe sahip olacak.
Vincent Lisowski ise şu ayrıntıları veriyor:
“Sağlık bölümlerine kabul koşulları ve her lisans alanına karşılık gelen yüzdelik oranlar hakkında da ayrıntılı bilgi bekliyoruz. Aynı şekilde, oldukça karmaşık olan sınıf tekrarı koşullarının da açıklanmasını bekliyoruz.”
Takvimle ilgili büyük zorluk
Parcoursup başvuru döneminin yakında açılacak olmasıyla birlikte üniversiteler büyük bir zorlukla karşı karşıya. Çünkü eğitim programı tekliflerini sisteme tanımlamak ve LPS programlarını hangi lisans bölümlerine bağlayacaklarına karar vermek için 15 günden daha az süreleri bulunuyor.
Bu durum, kontenjan ve öğretim elemanı bulma konusunda önemli lojistik ve finansal sorunlara yol açıyor.
Nitekim bu lisans programlarında öğrencilere sağlanacak akademik rehberlik ve gözetim, mevcut PASS sistemine kıyasla daha yoğun olacak.
23 Ekim’de tıp, eczacılık, diş hekimliği ve ebelik fakültelerinin dekanları, Le Monde gazetesinde yayımlanan bir görüş yazısıyla reformun 2028-2029 akademik yılına ertelenmesini talep etmiş ve “endişe verici bir operasyonel hazırlıksızlık” durumuna dikkat çekmişti.
Anemf Başkanı Thibault Patey ise şu ifadeleri kullandı:
“Bu kararname çok geç yayımlandı. Hayata geçirilecek uygulamanın kalitesi konusunda son derece endişeliyiz. Özellikle de bu reformun önemine uygun organizasyonel ve finansal kaynakların sağlanmasını talep ediyoruz.”
Haziran ayında Philippe Baptiste, reformun uygulanması için 5 milyon avroluk bir bütçe açıklamıştı. Ancak France Universités, ihtiyaç duyulan bütçenin 30 milyon avro olduğunu hesaplıyor.
Açılacak kontenjan sayısı da ayrı bir sorun
Kabul kapasitesi meselesi oldukça kritik bir konu.
Kaynak yetersizliği ve daha yoğun bir akademik gözetim ihtiyacı nedeniyle üniversiteler, birinci sınıfta kabul edilecek öğrenci sayısını azaltmak istiyor.
Ancak bu talepler, 26 Ekim’de yapılan ve 2027 ile 2028 yıllarında “Licence Portail Santé programını desteklemek amacıyla üniversitelerde 1.000 kontenjan açılacağını” vaat eden açıklamalarla çelişiyor.
Thibault Patey bu konuda şunları söylüyor:
“Her şey büyük bir belirsizlik içerisinde. Bu konu hakkında henüz herhangi bir ayrıntılı bilgiye sahip değiliz. Bildiğimiz tek şey, üniversitelerde ve staj yerlerinde zaten yeterli kontenjan bulunmadığı.”
Sorularınız için bize ulaşın: Fransa’daki eğitim süreciyle ilgili sorularınızı iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.