Parcoursup platformu, lise öğrencilerinin ve eğitim sisteminin karşı karşıya olduğu tüm sorunları bünyesinde topluyor: “Classe seconde” itibariyle uzmanlık alanlarının (spécialités) seçilmesi, “Classe Première” itibariyle sürekli değerlendirme (contrôle continu), kişinin geleceğini (hangi mesleği?) seçmesi, yeni bir dijital platformu kullanmayı öğrenmesi, mevcut kontenjan sayısı…
Bu nedenle Hükûmet, lise öğrencilerinin daha lisenin başlangıcından itibaren üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla bazı önlemler almaya karar verdi.
Daha fazla BTS kontenjanı, öğle yemeği molasının güvence altına alınması, Classe Seconde için sınıf başına en fazla 28 öğrenci…
Hükûmetin bu 26 Ekim Pazartesi günü lise ve üniversite öğrencilerinin sendikalarına açıkladığı bir dizi önlem arasında Parcoursup ile ilgili olanlar da bulunuyor.
Platformun son anda öğrenilmesini önlemek amacıyla Hükûmet, Parcoursup’ün tanıtımının ve bu platforma yönelik rehberlik desteğinin lise 10. sınıftan (Seconde) itibaren başlamasını duyurdu. Lise öğrencilerinin lise hayatları boyunca kullanacakları bir Parcoursup hesabı, lisenin ilk yılında oluşturulabilecek.
Kısaca: 2027 ve 2028 için neler planlanıyor?
| Konu | Planlanan değişiklik |
|---|---|
| Parcoursup tanıtımı | Tanıtım ve rehberlik desteği lise 10. sınıftan (Seconde) itibaren başlayacak; Parcoursup hesabı lisenin ilk yılında oluşturulabilecek. |
| Seçim kriterleri | Eğitim programları sıralama kriterlerini ve “yerel algoritmalarının” nasıl çalıştığını daha iyi açıklamak zorunda olacak. |
| Motivasyon mektubu | Mektup isteyen eğitim programları, bu belgeyi neden istediklerini açıklamak zorunda olacak. |
| Ret kararları | Her ret kararı için gerekçenin bildirilmesi zorunlu olacak. |
| Takip komisyonları | Lise öğrencileri ve öğretmenler her akademide “CLAIRE” komisyonlarına dâhil edilecek. |
| 2028-2029 | Henüz adı belirlenmemiş yeni bir sistemin Parcoursup’ün yerini alması planlanıyor. |
Seçim kriterlerinin daha şeffaf olması gerekecek
Parcoursup platformunda adayların en çok rahatsızlık duyduğu ve çoğu zaman anlamakta zorlandığı konu şu: Eğitim programlarının başvuruları değerlendirirken kullandıkları sıralama kriterleri nelerdir?
Yükseköğretimdeki eğitim programlarının sayısı kadar farklı aday sıralama algoritması bulunmaktadır.
Kabul süreçlerinden sorumlu yetkililer, Parcoursup aracılığıyla sıralama kriterlerini ve kendi “yerel algoritmalarının” nasıl çalıştığını daha iyi açıklamak zorunda olacaklar. Örneğin, başvuru dosyaları üzerinde gerçekleştirilen tüm otomatik işlemleri beyan etmeleri gerekecek.
Eğitim programlarından sorumlu yetkililer ayrıca kendi programlarını ve seçim kriterlerini daha iyi tanıtmak amacıyla video aracılığıyla kendilerini tanıtabilecekler.
Motivasyon mektubu, eğitim kurumları tarafından gerekçelendirilmek zorunda olacak
Eğitim kurumları, başvuru dosyalarına eşlik etmesi amacıyla Parcoursup üzerinden bir motivasyon mektubu (lettre de motivation) talep ettiklerinde, bu eğitim programları söz konusu belgeyi neden istediklerini açıklamak zorunda olacaklar.
Bu belge, lise öğrencilerinin hazırlamakta en çok zorlandıkları belgelerden biri. Yükseköğretim Bakanı Philippe Baptiste’in de ifade ettiği gibi, bu durum öğrenciler açısından “rahatsızlık yaratan bir unsur”.
Motivasyon mektupları, öğrencilerin istek ve motivasyonlarını değerlendirmekle birlikte yazılı ifade becerilerini ölçmek açısından da eğitim programlarından sorumlu yetkililer için bazen önem taşıyor.
Ancak öğrenciler tarafından yapay zekânın (AI) yoğun biçimde kullanılmaya başlanması karşısında bu mektupların önemi de büyük ölçüde azalıyor.
Başvuruların reddedilmesi durumunda gerekçe sunulması gerekecek
Bir tercihe (vœu) olumsuz yanıt verilmesi durumunda adaylar, başvuru dosyalarının neden reddedildiğini öğrenmek için yükseköğretim kurumlarına zaten başvurabiliyorlardı. Bunun için ret kararının bildirilmesinden itibaren bir aylık süreleri bulunuyordu.
Artık her ret kararı için gerekçenin bildirilmesi zorunlu olacak.
Philippe Baptiste’e göre bu uygulama, “ret kararının nedenlerini anlayabilmek için açıklama alma hakkı” anlamına geliyor.
Öğrencileri ve öğretmenleri kapsayan platform takip komisyonları oluşturulacak
Parcoursup prosedürünün ve aşamalarının kullanıcılar ile elde edilen sonuçlar açısından daha fazla şeffaflık ve bilgilendirme içerisinde yürütülmesini sağlamak amacıyla, her akademide lise öğrencileri ve öğretmenler “CLAIRE” komisyonlarına (Öğrenci Başarısına Erişim Bilgileri Yerel Komisyonu – Commission Locale d’Accès aux Informations sur la Réussite Étudiante) dâhil edilecek.
Ayrıca Bakanlık, yükseköğretim programlarının seçim süreçlerinin nasıl gerçekleştirildiğini somut olarak göstermek amacıyla öğrencilerin ve öğretmenlerin, yükseköğretim kurumlarının seçim jürilerine ve değerlendirme komisyonlarına dâhil edileceğini belirtti.
2028 yılı için yeni bir Parcoursup
2028-2029 akademik yılının başlangıcı için henüz adı belirlenmemiş yeni bir sistemin, Parcoursup’ün yerini alması planlanıyor. Bu yeni sistem, mevcut sistemden çok daha kapsamlı bir yeniden yapılanmayı beraberinde getirecek.
Lise öğrencileri ve öğretmenler, bakanlarla birlikte bir “reform komitesi” bünyesinde istişarelerde bulunarak sürecin çok hızlı ilerlemesini sağlayacak. Reformla ilgili ilk çalışmaların kasım ayının sonundan itibaren açıklanması bekleniyor.
Ayrıca yükseköğretime erişimdeki bu önemli değişikliğe milletvekillerini ve siyasi partileri de dâhil etmek amacıyla, “yönlendirme sürecinin geleceği” konusunda bu çarşamba günü Ulusal Meclis’te bir tartışma gerçekleştirilecek. Yükseköğretime erişimdeki bu büyük değişiklik ancak yeni bir yasayla hayata geçirilebilir.
Lise öğrenci sendikalarının dile getirdiği önemli öneriler arasında özellikle iki temel önlem öne çıkıyor:
- Adayların hangi liseden mezun olduğuna ilişkin bilginin kaldırılması;
- Lisede sürekli değerlendirme (contrôle continu) sisteminin aşamalı olarak kaldırılması.
Mezun olunan lisenin bilgilerinin anonimleştirilmesi
Bu, Parcoursup’e yönelik eleştirilerde her yıl gündeme gelen oldukça eski bir konu: Öğrencilerin hangi liseden geldikleri bilgisi.
Bu bilgi özellikle sürekli değerlendirme notlarının ağırlıklandırılabilmesi için korunuyordu. Çünkü liseler arasında notlandırma uygulamaları farklılık gösterebiliyor.
Ancak bu uygulama, fırsat eşitliği ve öğrencilerin mezun oldukları liseye göre seçilmesi (elenmesi) açısından da eleştiriliyordu.
11. sınıf (Première) ve son sınıfta (Terminale) sürekli değerlendirme notlarının dikkate alınması
Şimdiye kadar 11. sınıf (Première) ve son sınıfta (Terminale) alınan tüm notlar, öğrencilerin Parcoursup başvuru dosyalarında dikkate alınıyordu.
11. sınıfa (Première) geçişten itibaren yaşanan stresin önüne geçmek amacıyla yeni sistemde bu notların artık dikkate alınmaması öngörülüyor.
Ancak şu soru hâlâ gündemde: Bakalorya’nın (Baccalauréat) final sınavlarından önce seçim yapıldığı mevcut sistemde, öğrencilerin akademik seviyeleri nasıl değerlendirilecek?
Bu konuya ilişkin çalışmalar henüz tamamlanmış değil ve tartışmaya açık durumda.
Sendikalar, “somut açıklamaları” memnuniyetle karşılıyor ancak “mücadeleye devam edilmesi” çağrısında bulunuyor
Lise öğrenci sendikalarının Parcoursup ile ilgili değişikliklere yönelik tepkileri, şu aşamada iki aşamalı olarak planlanan bu değişiklikler karşısında olumlu.
Her ne kadar platformun anlaşılabilirliğini artırmaya yönelik “görünüşte yapılan düzenlemeler” veya ret kararlarının açıklanmasına ilişkin “popülist” önlemler eleştirilse de, 2027 yılı için öngörülen değişiklikler oldukça somut nitelikte.
Bununla birlikte, tüm talepler henüz karşılanmış değil. Özellikle yükseköğretimde yeterli sayıda kontenjan oluşturulması konusu hâlâ çözüme kavuşmadı.
Bu nedenle sendikal örgütler, 27 Ekim Pazartesi günü de Hükûmet üzerindeki baskının sürdürülmesi ve protesto hareketinin devam ettirilmesi çağrısında bulundu.
Sorularınız için bize ulaşın: Fransa’daki eğitim süreciyle ilgili sorularınızı iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.