Fransa’da tıp, eczacılık, diş hekimliği, ebelik ve fizyoterapi gibi sağlık bölümlerine giriş sistemi köklü bir değişime hazırlanıyor. 17 Nisan 2026’da yapılan resmî açıklamaya göre, 2020’den beri uygulanan PASS (Parcours d’Accès Spécifique Santé) ve LAS (Licence avec Accès Santé) sistemi 2027 itibarıyla tamamen kaldırılacak ve yerine tek bir giriş yolu getirilecek.

PASS ve LAS Neden Kaldırılıyor?

Mevcut sistem, başlangıçta öğrencilerin farklı akademik yollar üzerinden sağlık alanına ulaşabilmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştu. Ancak uygulamada ciddi sorunlar ortaya çıktı.

Öncelikle sistemin karmaşık ve anlaşılması zor olması hem öğrenciler hem de aileler için büyük bir belirsizlik yarattı. Aynı zamanda iki farklı yolun bulunması, eşitsizliklere neden oldu. PASS öğrencilerinin başarı oranlarının LAS öğrencilerine göre belirgin şekilde daha yüksek olması, sistemin adil olmadığı yönünde eleştirileri artırdı.

Bunun yanında:

• LAS programlarında sağlık eğitiminin çoğu zaman uzaktan verilmesi
• Daha az uygulamalı ders (TD) ve küçük grup çalışması
• Üniversiteler arasında ciddi uygulama farkları

gibi nedenler, sistemin verimliliğini sorgulanır hale getirdi. Ayrıca bazı raporlar, bu sistemin öğrenci terk oranlarını artırdığını da ortaya koydu.

Yeni Sistem: Tek ve Daha Dengeli Bir Yol

2027’den itibaren öğrenciler, Parcoursup üzerinden başvuracakları tek bir “sağlık odaklı lisans programı” ile sisteme giriş yapacak. Bu yeni yapı, PASS ve LAS’ın birleşiminden oluşacak ancak daha dengeli ve sade bir şekilde tasarlanacak.

Yeni program üç ana eğitim bloğundan oluşacak:

1. Sağlık Bloğu

Temel tıbbi bilgilerden oluşacak bu bölüm, önceki sisteme göre daha sadeleştirilmiş olacak ancak toplam eğitimin yaklaşık %50’sini oluşturacak.

2. Disiplin Bloğu

Öğrenciler, sağlıkla ilişkili bir alanda (örneğin biyoloji, hukuk, sosyal bilimler) eğitim alacak. Bu sayede başarısız olsalar bile başka bir alanda akademik olarak devam edebilecekler.

3. Transversal (Genel Yetkinlikler) Bloğu

İletişim, etik, psikososyal beceriler gibi alanları kapsayan bu bölüm, sağlık meslekleri için gerekli olan insan odaklı yetkinlikleri geliştirmeyi amaçlıyor.

Seçim Süreci Nasıl Olacak?

Yeni sistemde öğrencilerin sağlık bölümlerine geçişi, yalnızca sınav performansına değil, tüm akademik başarılarına göre değerlendirilecek.

• Tüm ders bloklarının başarıyla tamamlanması gerekecek
• Değerlendirme, genel not ortalaması üzerinden yapılacak
• Kontenjanlar yine numerus apertus sistemiyle belirlenecek (üniversiteye göre değişen kontenjan)

İki Şans ve Redoublement (Sınıf Tekrarı)

Yeni modelin en önemli değişikliklerinden biri de öğrencilere tanınan esneklik:

• Öğrenciler sağlık bölümlerine iki kez başvuru hakkına sahip olacak
  • 1. yıl sonunda
  • 2. yıl sonunda
• Ayrıca sınıf tekrarı (redoublement) yeniden getiriliyor

Bu değişiklik, öğrenciler üzerindeki “tek şans” baskısını azaltmayı ve daha sağlıklı bir akademik süreç sunmayı hedefliyor.

Parcoursup Başvuru Sistemi

Yeni sağlık lisansı, tamamen Parcoursup üzerinden erişilebilir olacak.

• Öğrenciler bir ana tercih yapacak
• Bunun yanında disiplin bloğu için alt tercihler (sous-vœux) belirleyebilecek

Bu yapı, öğrencilerin hem sağlık alanına yönelmesini hem de alternatif akademik planlar oluşturmasını kolaylaştıracak.

Ek Yenilikler

Reform sadece giriş sistemini değil, alternatif yolları da kapsıyor:

• Eczacılık için özel kontenjan denemeleri yapılacak
• Lisans mezunları için yeni geçiş (passerelle) imkanları oluşturulacak
• Paramedikal alanlardan gelen öğrenciler için geçiş yolları güçlendirilecek

Tartışmalar ve Belirsizlikler

Reform genel olarak olumlu karşılanmış olsa da bazı önemli soru işaretleri bulunuyor:

• Uygulama sürecinin çok hızlı olması
• Üniversitelerin bu değişime hazır olup olmadığı
• Artan öğrenci sayısının eğitim kalitesini etkileyip etkilemeyeceği
• Gerekli finansal desteklerin yeterli olup olmayacağı

Üniversiteler özellikle kaynak ve organizasyon konusunda daha fazla destek gerektiğini vurguluyor.

Genel Değerlendirme

2027’de yürürlüğe girecek bu yeni sistem, Fransa’da sağlık eğitimine erişimde daha adil, anlaşılır ve esnek bir yapı kurmayı hedefliyor.

PASS ve LAS’ın yarattığı karmaşıklık ve eşitsizliklerin ortadan kaldırılması amaçlanırken, öğrencilerin hem sağlık alanına ulaşması hem de alternatif akademik yolları değerlendirebilmesi için daha dengeli bir model sunuluyor.

Bu nedenle Fransa’da sağlık eğitimi düşünen öğrencilerin, bu yeni sistemi yakından takip etmeleri ve başvuru stratejilerini buna göre planlamaları büyük önem taşıyor.