Panthéon-Sorbonne Üniversitesi, hukuk alanında dünyanın en iyi 50 üniversitesi arasına girmeyi başaran tek Fransız kurumu.

Bu, Parcoursup platformunda en çok talep edilen lisans programıdır. 2025 yılında, 359.728 aday üniversitede hukuk birinci sınıfa girmek için tercih yaptı. Hatta geçen yıl yedi üniversite hukuk lisans programı için 10.000’den fazla aday aldı: Assas, Bordeaux, Panthéon-Sorbonne, Nanterre, Paris Cité ve Aix-Marseille bunlar arasında yer alıyor. Bu programın çekiciliği açık: çeşitli ve somut dersler, avukatlık, hâkimlik ya da noterlik gibi pek çok kariyer fırsatına kapı açıyor. Ancak tüm hukuk fakülteleri aynı seviyede değil: bazıları daha seçici ya da istihdam açısından daha başarılı.

Alan bazlı QS sıralamasına göre Sorbonne, hukukta dünya çapında ilk 50’ye giren tek Fransız kurumu. 2026’da bu alanda dünyada 19. sırada yer alıyor ve 2020’den beri ilk 20’den çıkmıyor. Ancak Anglo-Sakson değerlendirme kriterlerine bağlı kalan QS sıralaması yalnızca iki unsuru dikkate alıyor: istihdam edilebilirlik ve araştırma

Paris 1 Panthéon-Sorbonne, Assas’ı tahtından etti

Bu yıl Paris 1, son üç edisyonun kazananı olan Paris-Panthéon Assas Üniversitesi’ni (Paris-II) geçmeyi başardı. Aradaki fark oldukça küçük: sadece onda bir puan (17,9’a karşı 17,8). Hatta 2025 yılında özel hukuk, kamu hukuku veya hukuk tarihi alanında öğretim görevlisi olmaya hak kazanan doktora mezunlarının sayısı kriterinde eşitler: her biri 25. Bu da 2025’te öğretim görevliliğine hak kazanan hukuk doktorlarının üçte birinin bu iki kurumdan çıktığını gösteriyor.

Ancak Sorbonne’un rakiplerini açık şekilde geçtiği kriterlerden biri öğrencilerin giriş seviyesi. Gerçekten de hukuk lisansına Parcoursup üzerinden kabul edilen öğrencilerin %40’ı lisede “çok iyi” derece aldı; bu oran Assas’ta %23.

Paris 1’in öne çıktığı bir diğer alan ise akademik prestij. 2021’den bu yana dört öğretim üyesi Institut Universitaire de France (IUF) üyeliğine seçildi; bunlardan üçü en yüksek unvan olan “kıdemli üye”. Bu kamu kurumunun üyeleri “olağanüstü bilimsel kalite” nedeniyle seçiliyor ve Yükseköğretim ve Araştırma Bakanlığı tarafından, iki ayrı uluslararası jüri önerisiyle atanıyor.

İstihdam açısından da Paris 1 sonuçları Assas’ın biraz üzerinde (tematik notlarda 17,7’ye karşı 17,4). Örneğin, master mezuniyetinden 18 ay sonra Paris 1 mezunlarının yarısından fazlası aylık net 2.519 eurodan fazla kazanıyor; bu rakam Assas için 2.342 euro.

Beş hukuk profesöründen ikisi doktorasını Assas’ta yaptı

Rakibiyle karşılaştırıldığında Assas ise lisans başarı oranına katkı (Paris-II için +1,7, Panthéon-Sorbonne için -4,1) ve Parcoursup’te kabul edilen öğrencilerin kayıt onay oranı (%46 ile hukuk fakülteleri arasında rekor) gibi alanlarda öne çıkıyor. Assas Başkanı Stéphane Braconnier Figaro’ya yaptığı açıklamada, “Başarımız fakültenin cazibesine bağlı olduğu kadar hukuk eğitimimizin kalitesi ve çeşitliliği sayesinde de pekişiyor” dedi.

Diğer dikkat çeken veriler: son hukuk profesörlüğü (agrégation) sınavında başarılı olan Assas doktora mezunlarının sayısı 26 (yani son oturumda başarılı olanların %40’ı), Paris 1’de ise bu sayı 8. Ayrıca yüksek lisans tez ödülleri alan öğrenci sayısı Assas’ta 8, Paris 1’de 4.

Nanterre 5 sıra yükselerek podyuma çıktı

Eski Paris Hukuk Okulu’nun iki temsilcisi yine ilk iki sırayı alırken, bu yıl üçüncü sıraya Paris-Nanterre Üniversitesi (Paris 10) yerleşti. Beş sıra yükselen Paris 10 özellikle doktora okulu ve öğretim üyelerinin kalitesiyle öne çıkıyor. Son hukuk agrégation sınavında altı doktora mezunu başarılı oldu; bu da Paris 1 ve Paris 2’nin ardından en yüksek sayı. Ayrıca 2021’den bu yana iki “kıdemli üye” IUF ataması bulunuyor.

Bu yıl dördüncü sırada yer alan Jean Moulin Lyon-3 Üniversitesi özellikle “istihdam edilebilirlik” kategorisinde üçüncü sırada (18,4) yer alıyor; bunda 18 ay sonra %80 istihdam oranı etkili. Lyon-3 ayrıca lisansı 3 yılda tamamlama başarısına katkı açısından ikinci sırada (Lyon-2’nin ardından) 14,2 puanla yer alıyor.

Beşinci sırada Toulouse-Capitole Üniversitesi bulunurken, onu Aix-Marseille ve Strasbourg takip ediyor. Bordeaux, Montpellier ve Paris-Cité ise eşit şekilde sekizinci sırada yer alarak ilk 10’u tamamlıyor.

Dikkat çekici bir nokta: bu sıralamadaki en iyi dört üniversitenin üçü (Assas, Paris 1 ve Lyon-3) “hukuk koleji”ne sahip. Assas’ınki 2008’de kuruldu. Amaç, yazılı sınavla seçilen yaklaşık 100 öğrenciye hukukla birlikte felsefi, edebi ve ekonomik derinlik kazandırmak. Oldukça prestijli olan bu program, yılda yaklaşık 100 saat ek ders içeriyor ve öğrencilere iyi bir yüksek lisans ya da staj elde etmekte avantaj sağlayan bir üniversite diploması veriyor.

Son olarak, üniversiteye kabul bölgesel olduğu için kendi akademik bölgesi dışında başvuran öğrenciler, dosyaları çok iyi olsa bile öncelikli sayılmıyor. Bu sınırlamayı aşmak için çift anadal programları veya hukuk koleji gibi seçici programlara başvurmak mümkün.