Üniversitede yıl içinde bölüm değiştirmek: Gerçekten mümkün mü?
Prensip olarak, eylül ayını beklemeden eğitim programını değiştirebilirsin. Ancak bu imkân yıl boyunca açık değildir. Üniversite, L1’in (lisans 1. sınıf) birinci döneminin sonunda başka bir programa geçmene izin verebilir. Bunun için aralık ayının sonundan önce üniversitenin öğrenci işleri birimine başvurarak izlenmesi gereken prosedürü öğrenmen gerekir.
Bu tarih geçtikten sonra ise seçenekler hızla azalır: İkinci yarıyıl başladıktan sonra bir eğitim programından diğerine yıl içinde geçmek oldukça zorlaşır ve işlemlerin büyük bölümü bir sonraki akademik yılın başlangıcına ertelenir.
Ancak önemli bir ayrıntı var: Yükseköğretim Bakanlığı’nın da belirttiği üzere, yeniden yönlendirme “bir hak, ancak otomatik olarak verilen bir hak değildir.” Evet, her lisans programına yıl ortasında geçiş yapılamaz. Bazı bölümlerde, sonradan telafi edilmesi çok zor olan çok sayıda ders bulunur; bazı bölümlerde ise kontenjanlar zaten dolmuş olabilir.
Bir pedagojik komisyon, başvuru dosyanı, ciddiyetini ve akademik yılın başından beri derslere devam durumunu inceler ve karar verir. Başka bir ifadeyle, başvuru yaparsın; doğrudan kaydolmazsın.
Bu nedenle değişim talebini kurtarabilecek önemli bir kural var: Cevabı beklerken mevcut lisansındaki dersleri kesinlikle bırakma. TD derslerine (uygulamalı derslere) devam et, birinci dönem sonunda sınavlarına gir ve çalışmalarını sürdür.
Eğer bölüm değişikliği başvurun kabul edilirse, mevcut bölümünde birinci dönemde kazandığın ECTS kredileri kaybolmaz. Bu krediler yeni lisansındaki ikinci dönem kredilerine eklenebilir ve herhangi bir sınıf tekrarı yapmadan seni L2’ye (2. sınıfa) geçirebilir.
Aynı üniversitede lisans bölümünü değiştirmek
Mevcut üniversitende kalmak, ancak mevcut lisans programından ayrılmak mı istiyorsun? Bu, aslında en yaygın senaryolardan biridir ve üniversite öğrencilerinin birçoğunun başka bir üniversiteye geçmek zorunda olduğunu düşünmesine rağmen, sanıldığından daha kolay olabilir.
Lisans eğitimindeki yeni yapılanma da açıkça senin lehine olabilir. Birçok üniversite, bölümlerini ortak eğitim portalları, ana dal ve yan dal sistemleri veya farklı bölümler arasında paylaşılan dönemler etrafında yapılandırmıştır.
Örneğin, hukuk-ekonomi çift lisansında okuyorsan ya da ana dalın tarih, yan dalın coğrafya ise, aslında diğer bölüme zaten bir adım atmış durumdasındır.
Bu nedenle ikinci yarıyılda diğer bölüme geçmek, iki bölüm arasında ortak bir temel eğitim bulunduğu ve ortak derslerden bazılarını zaten başarıyla tamamladığın için, akademik açıdan çok daha kolay olabilir.
Ancak iki eğitim programı birbirinden ne kadar uzaksa, geçiş de o kadar zorlaşır.
Örneğin, biyoloji lisansından ekonomi lisansına geçmek istiyorsan bir pedagojik komisyonu ikna etmen gerekebilir. Bunun için bir bölüm değiştirme başvuru dosyası hazırlarsın ve bunu ocak ayından önce hedeflediğin bölümün öğrenci işleri birimine teslim edersin. Öğretim üyelerinden oluşan bir ekip, eğitim projenin tutarlılığını değerlendirir.
Hangi dersleri telafi etmen gerektiğini ve hangi sınıf seviyesinden başlayacağını da bu ekip belirler.
Eylül ayını beklemeden BTS veya BUT’a geçmek
Peki ya geleceğin amfilerden uzakta şekillenecekse?
İki kısa süreli yükseköğretim programı, doğru zamanda başvurunu yaptığın takdirde kış döneminde kapılarını açabilir.
BUT
Üniversite Teknoloji Diploması (BUT – Bachelor universitaire de technologie) bir seçenek olabilir. Bunun için IUT’ların kullandığı “semestre rebond” (telafi/yeniden başlama dönemi) sistemi bulunuyor.
Ocak ayında, BUT 1’in ilk yılını ocak-temmuz arasında tamamlayan bir gruba katılırsın. Elbette bu program oldukça yoğun bir tempoya sahiptir. Daha sonra eylül ayında normal programa katılan öğrencilerle aynı gruba geçebilirsin.
Örneğin aralık ayında L1 matematik bölümünden ayrılmak isteyen bir öğrenci düşünelim. Altı ay boyunca beklemek yerine ocak ayında BUT Informatique (Bilgisayar Bilimleri) programına başlayabilir ve yalnızca dokuz ay sonra ikinci sınıfa geçebilir.
Hauts-de-France bölgesinde RéoSup platformu bu sistemi daha da ileri taşıyor: Boş kontenjanı bulunan IUT’lerle öğrencileri bir araya getiriyor ve başvurular 20 Aralık’a kadar açık olabiliyor.
BTS
BTS de benzer bir sistem sunuyor ancak daha sınırlı bir şekilde.
Bazı eğitim kurumları ocak veya şubat ayında gecikmeli BTS başlangıcı düzenliyor. Birinci dönemin programını hızlandırılmış bir şekilde, bu amaçla oluşturulmuş küçük bir öğrenci grubuyla tamamlarsın. Daha sonra eylül ayında başlayan öğrencilerle aynı ulusal sınavlara girerek aynı devlet diplomasını elde edersin.
Ancak geleceğini planlarken şu noktayı aklında tutmak önemli: Bu tür seçeneklere özellikle özel eğitim kurumlarında rastlanıyor, çünkü devlet üniversitelerine bağlı BTS programları nadiren ikinci bir başlangıç dönemi açıyor.
Örneğin, seni zorlayan bir L1 hukuk bölümünden ayrılıp BTS Notariat (Noterlik) veya BTS Professions Immobilières (Gayrimenkul Meslekleri) programına şubat ayında başlayabilirsin. Kabul genellikle dosya ve motivasyon görüşmesi üzerinden yapılır.
Lisans eğitiminde geçirdiğin birkaç ay da jüriye, yükseköğretim sisteminin nasıl işlediğini zaten bildiğini gösterebilir. Bu da yıl ortasında yapılan bir başvuruda önemsiz bir ayrıntı değildir.
Özel bir okulda bachelor programına başlamak
Bir başka seçenek ise daha geniş bir alan sunuyor: özel yükseköğretim kurumları. Bu okullar, üniversitede eğitimine başlamış öğrencileri de yıl içinde kabul edebiliyor.
Burada önemli olan “rentrée décalée” (gecikmeli eğitim başlangıcı) sisteminin nasıl işlediğini anlamak.
Birçok işletme okulu, iletişim okulu veya dijital teknoloji alanında uzmanlaşmış okul, öğrencilerin bir bölümünü Parcoursup dışında, dosya ve motivasyon görüşmesiyle kabul ediyor. Bu durum akademik yıl başladıktan sonra bile mümkün olabiliyor.
Üniversitede tamamladığın dönem ve hâlihazırda yükseköğretim öğrencisi olman da jüriyi ikna ederken avantaj sağlayabilir.
Örneğin, dil lisansında okuyan ancak üniversite eğitiminden ayrılmak isteyen bir öğrenci düşünelim. Bu öğrenci şubat ayından itibaren bir iletişim okuluna, profesyonel projesi temelinde ve bir sonraki Parcoursup dönemini beklemeden kabul edilebilir.
Burada en önemli unsur, kariyer projen ile uyumlu bir okul seçmek ve başvurunun tutarlı olmasıdır. Amaç yalnızca geç başvuran öğrencilerle kontenjan dolduran bir okul bulmak değil, gerçekten hedeflediğin mesleki projeye uygun bir eğitim seçmektir.
Ancak başlamadan önce eğitim formatı hakkında bilgi sahibi olmak gerekir.
Yılın ortasında başladığın için, ilk yılı 6 ay içinde tamamlaman gerekebilir. Bu da programın oldukça yoğunlaştırılmış bir tempoda ilerlemesi anlamına gelir ve fazla boşluk bırakmaz.
Uygulamada çoğu zaman yeniden yönlendirme kapsamında kabul edilen öğrenciler için özel olarak oluşturulmuş bir grupta eğitim görürsün. Böylece birinci dönemin programını telafi eder ve daha sonra diğer öğrencilerle birlikte bachelor’ın ikinci yılına geçersin.
Bazı okullar bu sistemi alternans (alternance) şeklinde de sunabilir. Böylece eğitimini hem okulda ders alarak hem de bir şirkette profesyonel deneyim kazanarak sürdürürsün.
Dolayısıyla oldukça yoğun ve talepkâr bir sistemdir; ancak bütün bir akademik yılı boşa geçirmeni engeller.
Kabul şartları
Kabul konusunda her okul kendi kurallarını belirler.
Özel okulların büyük çoğunluğu Parcoursup dışında, dosya ve motivasyon görüşmesiyle öğrenci kabul eder. Değerlendirmede özellikle mesleki projenin tutarlılığı ve akademik yılın başından beri gösterdiğin ciddiyet dikkate alınır.
Bazı daha seçici programlar, özellikle işletme okulları, sözlü mülakat öncesinde okul içi bir giriş sınavı veya yazılı test de uygulayabilir.
Her durumda, başvuruların kasım ayından itibaren yapılması gerekir ve kontenjanlar sınırlı olduğu için yerler hızlı bir şekilde dolabilir.
Bu nedenle hedeflediğin okulun kabul/admission birimiyle Noel tatilinden önce iletişime geçmek, uygun bir görüşme tarihi alabilmek ve bekleme listesine kalmamak açısından en doğru yaklaşım olacaktır.
Sonuç
Eylül ayında yanlış bir eğitim programını seçmiş olman her şeyin bittiği anlamına gelmez.
Ocak ayında BTS’e geçebilir, BUT’de bir “semestre rebond” programına başvurabilir veya özel bir okulda gecikmeli bachelor başlangıcını tercih edebilirsin.
Temel fikir aynı: Sana uygun olmayan bir eğitim programına katlanmaya devam etmek yerine, kendi seçtiğin bir eğitim ve kariyer yolunu oluşturmak.
Eğer hiçbir mevcut seçenek mesleki projenle uyuşmuyorsa, gelecek yıl Parcoursup üzerinden yeniden başvurarak yeni bir eğitim programına eylül ayında başlayabilirsin.
Bu kez lise döneminde sahip olmadığın önemli bir avantaja sahip olacaksın: Yükseköğretim sistemini içeriden deneyimlemiş olacaksın ve artık tam olarak ne istemediğini biliyor olacaksın.