Fransa’da Biyoinformatik Yüksek Lisansı: Geleceğin Veri ve Biyoloji Uzmanları Yetişiyor

Fransa’daki üniversitelerde sunulan biyoinformatik yüksek lisansı, bilim ve teknolojinin kesişiminde kariyer hedefleyen Türk öğrenciler için dikkat çekici programlar arasında yer alıyor.

Programın temel amacı; biyoloji ve bilişim alanlarını bir araya getirerek araştırma-geliştirme (Ar-Ge) dünyasında çalışabilecek nitelikli uzmanlar yetiştirmek. Mezunlar hem özel sektörde hem de akademik araştırma ortamlarında görev alabiliyor.

Biyoloji ile yapay zekânın kesişim noktası

Biyoinformatik yüksek lisansından mezun olan uzmanlar, meslek hayatlarında biyolojik verilerin yönetimi, düzenlenmesi, işlenmesi ve analizinden sorumlu oluyor. Aynı zamanda şirketlerin ve laboratuvarların ihtiyaçlarına yönelik algoritmalar ve yazılımlar geliştiriyorlar.

Bu alanda çalışan profesyoneller:

• Araştırma projeleri ve izleme raporları hazırlayabiliyor
• Karmaşık bilimsel problemleri çözmeye odaklanıyor
• Biyolojik ve bilişimsel kaynakların kullanımı konusunda danışmanlık verebiliyor

Özetle biyoinformatik, modern biyolojinin “veri beyni” olarak görülüyor.

Neden biyoinformatik yüksek lisansı tercih edilmeli?

Program; biyoloji, tarım bilimleri, bilişim ve matematik alanlarını birlikte sunarak disiplinler arası güçlü bir altyapı sağlıyor. Eğitim sürecinde öğrenciler:

• Biyolojik verileri toplama, entegre etme ve yapılandırma
• Matematiksel ve istatistiksel analiz yapma
• Bilimsel hipotez kurma ve test etme
• Programlama dilleriyle bilişim araçlarını etkin kullanma
• Veri koruma mevzuatını uygulama konularında yetkinlik kazanıyor.

Ayrıca öğrenciler, biyoinformatik projelerini etik ve mesleki kurallara uygun şekilde yönetmeyi öğreniyor.

Eğitim süresi ve program yapısı

Biyoinformatik yüksek lisansı iki yıl sürüyor ve toplam dört yarıyıldan oluşuyor. Üniversiteye göre farklı uzmanlaşma yolları sunulabiliyor:

• Yazılım geliştirme ve veri analizi
• Omics* için bilişim ve istatistik yöntemleri
• Biyoinformatik
• Modelleme ve istatistik
• Biyomedikal bilimler

Bazı üniversitelerde eğitim tamamen İngilizce de verilebiliyor. En yaygın İngilizce program adları arasında computational and mathematical biology ile omics and systems biology bulunuyor.

Program; programlama, bilgisayar sistemleri ve ağları, istatistik-matematik, biyoinformatik analiz ve biyoloji gibi ortak derslerin yanı sıra seçmeli uzmanlık derslerinden oluşuyor.

Değerlendirme yöntemi üniversiteye göre değişiyor; sürekli değerlendirme veya dönem sonu sınav sistemi uygulanabiliyor.

* “Omik“, biyolojik bilimlerde, canlı bir sistemde bulunan belirli bir molekül türünün tamamını incelemeye odaklanan bir araştırma dalını ifade eder. Bu araştırma, -omics sonekiyle biten teknikleri içermektedir: Genomik: Bir genomdaki tüm genlerin incelenmesi. Transkriptomik: Bir hücredeki tüm RNA’ların incelenmesi.

Staj ve alternance imkânı

Bazı üniversiteler öğrencilerine şirket stajı fırsatı sunuyor. Hatta kimi programlarda iş-eğitim modeli (alternance) kapsamında profesyonelleşme sözleşmesi yapmak da mümkün. Bu durum, mezuniyet sonrası işe geçişi ciddi biçimde kolaylaştırıyor.

Başvuru şartları neler?

Biyoinformatik yüksek lisansına kabul seçici bir süreçle yapılıyor. Başvurular genellikle Mon Master platformu üzerinden dosya incelemesiyle değerlendiriliyor. Bazı üniversiteler motivasyon mülakatı da isteyebiliyor.

Gerekli akademik altyapı

Adayların şu alanlardan birinde lisans diplomasına sahip olması gerekiyor:

• Yaşam bilimleri (sciences de la vie)
• Yer ve yaşam bilimleri (sciences de la vie et de la terre)
• Sağlık bilimleri (sciences pour la santé)
• Mühendislik bilimleri (sciences pour l’ingénieur)
• Biyoloji (biologie)
• Bilişim (informatique)
• Matematik (mathématiques)

İstenen belgeler

Başvuru dosyasında genellikle şu belgeler talep ediliyor:

• Diploma ve transkriptler
• Staj ve iş deneyimleri
• CV
• Niyet mektubu

Dosya, pedagojik komisyon tarafından incelenerek karara bağlanıyor.

Hangi nitelikler öne çıkıyor?

Programa kabul edilmek isteyen adayların biyoloji, biyokimya, bilişim ve istatistik temellerine hâkim olması bekleniyor. Ayrıca bu alanda çalışabilmek için en az B2 düzeyinde İngilizce bilgisi önemli bir kriter.

Üniversiteler ayrıca adayın hedef programla uyumlu ve tutarlı bir kariyer planına sahip olmasına dikkat ediyor.

Mezuniyet sonrası yol haritası

Biyoinformatik yüksek lisansı mezunlarının önünde iki ana seçenek bulunuyor: akademik devam veya doğrudan istihdam.

• Doktora imkânı

Akademik kariyer düşünen öğrenciler doktora programına geçiş yapabiliyor. Tez konuları genellikle:

• Yer bilimleri
• Sağlık bilimleri
• Biyoinformatik odaklı bilişim alanlarında oluyor.

Doktora sonrası araştırma mühendisi, öğretim üyesi veya araştırmacı olarak çalışma imkânı bulunuyor.

İş olanakları genişliyor

Program özellikle özel sektör (biyoteknoloji ve ilaç şirketleri) ile üniversite araştırmaları için nitelikli uzman yetiştirmeyi hedefliyor.

Mezunların çalışabildiği başlıca pozisyonlar:

• Biyoinformatik araştırma mühendisi
• Biyoistatistik mühendisi
• Biyoinformatik danışmanı
• Biyoinformatik etüt sorumlusu
• Data scientist
• Data manager
• Veri tabanı yöneticisi
• Bilimsel/biyomedikal uygulama geliştiricisi
• Biyoinformatik araştırma görevlisi