Ekonomik koşulların daha da zorlaşmasıyla birlikte iş sahibi olan genç mezunların oranı düşüyor. Ancak grand ekoller, orta vadede hâlâ yüksek istihdam oranlarını koruyor.

Conférence des Grandes Écoles (CGE) tarafından 11 Haziran 2026 tarihinde açıklanan 34. yıllık araştırmaya göre, grand ekollerden mezun olanların 2025 yılındaki mesleki entegrasyonu belirgin şekilde kötüleşti. Birçok gösterge üst üste üçüncü yıl gerilerken, bu durum genç mezunların iş piyasasında önemli bir yavaşlamaya işaret ediyor.

İş hayatında bulunan mezunların oranı %61,8’e gerileyerek, 2008 küresel finans krizinin ardından görülen 2010 yılından bu yana en düşük seviyeye indi. Bu gösterge, bir mezuniyet dönemindeki tüm öğrenciler arasında çalışanların oranını ifade ediyor.

Raporda, “2026 araştırması, son mezun olan grubun iş hayatına girişinin yeniden zorlaştığını gösteriyor.” ifadelerine yer veriliyor.

CGE Başkanı Delphine Manceau, bu durumu şu sözlerle açıklıyor:

“Bu durum ekonomik konjonktürün bir sonucudur. Şirketler artık genç mezunları daha az işe alıyor.”

Bununla birlikte Manceau, grand ekollerin hâlâ “iş bulma açısından en iyi pasaport” olduğunu ve mezunlarının, genel genç mezun kitlesine kıyasla daha yüksek istihdam oranlarına sahip olmaya devam ettiğini vurguluyor.

Mühendisler daha fazla etkileniyor

Bölümler arasında farklılıklar da dikkat çekiyor.

• Mühendislik mezunlarının istihdam oranı %62,8’e gerileyerek 3,9 puan düştü.
• İşletme ve yönetim (manager) mezunlarında ise oran %64,1’e indi ve 3,2 puanlık bir düşüş yaşandı.
• Buna karşılık veterinerlik, askeri okullar, mimarlık gibi diğer uzmanlaşmış büyük okullarda durum görece daha istikrarlı kaldı.

Araştırma ayrıca erkek mezunların (%63,9) kadın mezunlara (%59,8) göre daha yüksek oranda iş sahibi olduğunu gösteriyor.

Şirketler daha deneyimli yöneticileri tercih ediyor

Bir diğer önemli gösterge olan net istihdam oranı, 4,2 puan düşerek %76’ya geriledi.

Bu gösterge, önceki orandan farklı olarak tüm mezunları değil; yalnızca iş gücü piyasasında aktif olanları (çalışanlar, gönüllü hizmet yapanlar veya iş arayanlar) esas alıyor.

CGE’ye göre:

“2025 mezunları, şirketlerin birçok sektörde işe alım planlarını ciddi biçimde azalttığı bir dönemde iş hayatına adım atıyor.”

Bu nedenle:

“Şirketler, daha deneyimli yönetici ve uzmanları işe almayı tercih ediyor.”

Bu gerileme, 2023 yılında %90,5 ile zirve yapan net istihdam oranının, 2024’ten itibaren düşüş eğilimine girmesinin devamı niteliğinde.

Gençler için süresiz iş sözleşmesi (CDI) daha az yaygın

Buna rağmen zaman ilerledikçe tablo iyileşiyor.

2024 mezunlarının, mezuniyetten 12 ila 18 ay sonra net istihdam oranı %90,7’ye ulaşıyor. Bu da iş bulmanın gecikse bile güçlü şekilde gerçekleştiğini gösteriyor.

Mezuniyetten 24 ila 30 ay sonra ise net istihdam oranı %91,9 ile %95,2 arasında değişiyor. Bu durum, grand ekol modelinin uzun vadede dayanıklılığını koruduğunu ortaya koyuyor.

Maaşlar ise neredeyse yerinde sayıyor.

Primler hariç ortalama yıllık brüt maaş 39.679 avro olarak hesaplandı ve yalnızca %0,2 oranında arttı.

CGE bu konuda şu değerlendirmeyi yapıyor:

“İş ilanlarının azalmasıyla birlikte işe alım yapan şirketler maaş pazarlığında daha güçlü konuma geldi. Mezunlar ise ücret konusunda pazarlık yapmaya daha az teşvik ediliyor.”

Uzun vadede ise maaşlarda hafif bir gerileme gözleniyor ve böylece birkaç yıldır süren ücret artışı sona ermiş oluyor.

Çalışma koşulları da değişiyor:

• Mezunların yalnızca %80,9’u süresiz iş sözleşmesi (CDI) imzalıyor (-2,6 puan).
• Yönetici (cadre) statüsünde çalışanların oranı %83,4’e geriliyor (-2,3 puan).

Kadın ve erkek mezunlar arasındaki maaş farkı ise yaklaşık %5,8 seviyesinde kalmaya devam ediyor. CGE bu farkı “nispeten düşük” olarak değerlendirse de, yıllardır değişmediğine dikkat çekiyor.

Memnuniyet yine de yüksek

Tüm bu zorluklara rağmen genç mezunların iş memnuniyeti oldukça yüksek.

• Yaklaşık yarısı mevcut işinden “memnun” olduğunu,
• %34,6’sı ise “çok memnun” olduğunu belirtiyor.

Delphine Manceau bu konuda şöyle diyor:

“Mezunlar mecbur kaldıkları için herhangi bir işi kabul etmiyorlar. Hoşlarına gitmeyen bir işe girmiyorlar.”

Son olarak Thomas Jeanjean, mevcut tabloyu esas olarak ekonomik koşullarla açıklıyor:

“Perspektifi biraz genişlettiğimizde, “grandes ecoles” modeli genel olarak dayanıklılığını korumaya devam ediyor.”